მდგრადი მოვლა ლაბორატორიულ გარემოში [LAB-11-KA]

სამედიცინო ლაბორატორიები გლობალური ჯანდაცვის სისტემების ერთ-ერთი ყველაზე რესურსინტენსიური კომპონენტია — WHO-ს შეფასებით, ლაბორატორიული სექტორი საავადმყოფოების ენერგომოხმარების 30–40%-ს შეადგენს, ხოლო ქიმიური ნარჩენების მართვის პრობლემა განსაკუთრებით მწვავეა შეზღუდული ინფრასტრუქტურის მქონე ქვეყნებში, მათ შორის საქართველოში. გარემოზე ზემოქმედება — ნახშირბადის ემისიებიდან დაწყებული, სახიფათო ნარჩენებით დამთავრებული — ლაბორატორიული სპეციალისტის ყოველდღიური პრაქტიკული გადაწყვეტილებების პირდაპირი შედეგია, თუმცა ამ კავშირს სამედიცინო განათლება იშვიათად ასახავს. პლანეტარული ჯანდაცვის კონცეფციაში, რომელსაც WHO და Lancet Planetary Health ერთობლივად ავითარებენ, ლაბორატორიული მდგრადობა განიხილება არა ოპტიმიზაციის ზედმეტ ელემენტად, არამედ პაციენტის უსაფრთხოებისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემური კომპონენტად.

კურსი ეფუძნება ISO 15189 (სამედიცინო ლაბორატორიების ხარისხი), ISO 14001 (გარემოს მართვის სისტემები) და WHO-ს ჯანდაცვის დაწესებულებებში ნარჩენების მართვის სახელმძღვანელო დოკუმენტებს, ასევე Green Labs Initiative-ის (My Green Lab, 2023) მტკიცებულებით გამყარებულ ჩარჩო-სტანდარტებს. სწავლების მეთოდოლოგია აერთიანებს შემთხვევებზე დაფუძნებულ ანალიზს, ლაბორატორიული ენერგოაუდიტის სიმულაციას და პრაქტიკული ნარჩენების კლასიფიკაციის ვარჯიშებს — ყველა სცენარი ადაპტირებულია ქართული და სამხრეთ კავკასიური ლაბორატორიული კონტექსტისთვის, სადაც ნარჩენების გამოყოფისა და უტილიზაციის ინფრასტრუქტურა ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესშია.

კურსის დასრულების შემდეგ მონაწილეებს შეუძლიათ:

განასხვავონ ლაბორატორიული ნარჩენების კატეგორიები (ბიოლოგიური, ქიმიური, მკვეთრი, ფარმაცევტული) WHO-სა და ISO 15189-ის კლასიფიკაციის მიხედვით და დაადგინონ თითოეულისთვის სათანადო მართვის მარშრუტი;

დანერგონ ენერგოეფექტურობის ოპერაციული ზომები — მათ შორის მაცივრის მართვის ოპტიმიზაცია, სარდაფური კარადების (fume hood) მოხმარების შემცირება და LED განათების სქემები — ISO 50001-ის ლაბორატორიული სტანდარტების შესაბამისად;

შეაფასონ კონკრეტული ლაბორატორიის ნახშირბადის კვალი (carbon footprint) სტანდარტიზებული ინსტრუმენტების გამოყენებით და ამ მონაცემებზე დაყრდნობით პრიორიტეტები განსაზღვრონ;

გააანალიზონ ქიმიური ნარჩენების მინიმიზაციის სტრატეგიები (მიკრო-მასშტაბირება, რეაგენტების ხელახალი გამოყენება, გამხსნელების შეგროვება) და შეადარონ მათი ეფექტურობა სხვადასხვა ლაბორატორიულ კონტექსტში;

გამოიყენონ მდგრადი შესყიდვის კრიტერიუმები (Green Procurement) ლაბორატორიული ხარჯვითი მასალებისა და მოწყობილობების შეფასებისას, EPA და EU Ecolabel სტანდარტების გათვალისწინებით;

შეიმუშაონ ლაბორატორიის მდგრადობის მოქმედების გეგმა (Sustainability Action Plan), რომელიც გაზომვადი ინდიკატორების საფუძველზე ინტეგრირდება დაწესებულების ხარისხის მართვის სისტემაში.

ვისთვის არის განკუთვნილ

მდგრადი მოვლა ლაბორატორიულ გარემოში [LAB-11-KA]